Gradski muzej Sombor

Nit snovana 60 jeseni u Somboru

Na izložbi tapiserija „Nit snovana 60 jeseni” iz Zbirke „Ateljea 61” iz Petrovaradina, autorke Jelene Đorđević i koautora Čedomira Janičića, u Galeriji savremene umetnosti, publika će moći da vidi 26 radova umetnika različitih generacija i poetika i deo koji se odnosi na istorijat Atelјea 61.

Detalj s izložbe

Posetioci će moći da posete izložbu  do 18. decembra, svakog radnog dana, osim ponedeljka, od 9 do 18 časova, a subotom i nedeljom od 9 do 13, uz sve mere propisane odlukama Kriznog štaba Sombor u cilju suzbijanja epidemije.

Detalj s izložbe

I

Veliki značaj za razvoj umetničke scene u Srbiji imala su gostovanja izložbi na kojima su pored slikarskih i vajarskih dela, izlagane i tapiserije. Prva u nizu bila je izložba Savremene francuske umetnosti, održana u Beogradu, početkom 1952. godine. Ključni momenat za pojavu i razvoj tapiserije u Srbiji, istorija umetnosti beleži u oktobru 1953. godine. Tada je u Galeriji fresaka u Beogradu izložena skraćena verzija („svega” 80 remek dela), istoimene velike pariske izložbe — „Francuska tapiserija od srednjeg veka do naših dana“ iz 1946. godine. Prikazana dela impresionirala su publiku, umetnike, ali i kritičare. U Srbiji su se, među prvima, za tapiseriju zainteresovali slikari, čija je želja bila da se ogledaju u novom mediju vizuelne umetnosti, materijalizujući na taj način svoj lični likovni koncept štafelajnog slikarstva, u drugoj tehnici i materijalu.

Izloženi eksponati svojim autentičnim govorom forme pokazuju kako se uz pomoć tradicionalne metode izrade mogu ostvariti dela koja imaju novo značenje. Raznovrsnost tapiserija prezentovanih na izložbi nije nimalo slučajna. Nit poseduje sposobnost beskonačnog oblikovanja forme i taj njen neizmerni potencijal interpretacije najbitniji je za umetnike koji rade sa nitima. Tokom gotovo šest decenija, svoj umetnički senzibilitet, kroz tapiseriju, tražili su i potvrđivali srpski i strani umetnici, različitih vokacija i opredeljenja. Veštinom i strpljenjem tkalja — koautora (majstora specijalista tkanja umetničkih tapiserija) kartoni slikara, vajara, grafičara, tapiserista, dizajnera tekstila, kostima, scene, keramike, street art i strip umetnika, transformisali su se u nov i neuobičajen vizuelni jezik.

Deo teksta Jelene Đorđević iz kataloga izložbe

Detalj s izložbe

II

Kao svojevrsni „mural nomad”, kako se izrazio Le Korbizje, ili „zid od vune” koji svuda sa sobom nosi savremeni nomad, tapiserija je ocenjena kao odraz modernog, promenljivog, dinamičnog sveta, njegov, ne više statični ukras, nego integralni, čak i imanentni deo koji aktivno utiče na izgled novih staništa promenljivih i ubrzanih barem onoliko koliko su to i sami stanovnici.

Tapiserija je, međutim, u ovom procesu neprekidnog ubrzanja podsetnik da svaki „rezident sveta” bez stalnog boravka na jednom mestu ima potrebu za „toplinom“ osećanja vlastite održivosti, sopstvenog sigurnog fokusa i stalnosti sveta u kom živi. Ovaj neposvađani dualizam ubrzanja i stalnosti, nomadizma i nečeg specifično „mojeg”, prati tapiseriju od početka njenog ponovnog rođenja u modernom svetu.

Uspeh Žana Lirsaa, prvog „pravog” modernog tapiseriste, kao i brojne realizacije dela „slavnih” modernih umetnika u ovom mediju, ali i opredeljenje domaćeg umetnika, Boška Petrovića, da se posveti afirmaciji tapiserije, zajedno sa Konjovićevom poslovičnom preduzimljivošću, naročito tamo gde je sam mogao da učestvuje i kao organizator i kao umetnik, doprinela je da tema Pete Likovne jeseni bude nastavak tipično poznomodernističkog insistiranja na autonomnosti ne samo umetničkog dela kao takvog, nego i njegovih modifikacija u okviru različitih tehnika (prve Likovne jeseni pozabavile su se slikom, crtežom, sitnom plastikom i akvarelom).

Deo teksta Čedomira Janičića iz kataloga izložbe

Nit snovana 60 jeseni — izložba tapiserija iz zbirke „Ateljea 61”

U utorak, 24. novembra u 18 časova 17 časova, u Galeriji savremene umetnosti Gradskog muzeja Sombor, biće otvorena izložba tapiserija iz zbirke petrovaradinskog „Ateljea 61”. „Atelje 61” je jedinstvena ustanova u Srbiji za izradu, popularisanje i čuvanje tapiserije. Ovaj medij se na domaćoj umetničkoj sceni pojavio zahvaljujući delovanju umetnika Boška Petrovića i Etelke Tobolke, osnivača Ateljea.

Pozivnica

Posetioci će moći da vide dokumentarni deo o istorijatu nastanka „Ateljea 61” zajedno s radovima Boška Petrovića, i tapiserije umetnika različitih generacija koje pokazuju snagu i nezavisnost ovog medija u tokovima savremene umetnosti.

Boško Petrović, Kompozicija I ciklus Vapaj

„Likovna jesen” i „Atelje 61” su vršnjaci, osnovani 1961. Njihova saradnja, nažalost, konkretizovana je samo jednom, 1965, na V Likovnoj jeseni (posvećenoj tapiseriji). Na ovoj izložbi biće izložen rad Etelke Tobolke, tada nagrađen otkupnom nagradom Likovne jeseni.

Giga Đuragić, Bela ptica

Autorka izložbe je Jelena Đorđević, istoričarka umetnosti, kustoskinja „Atelјea 61”. Koautor je Čedomir Janičić, muzejski savetnik istoričar umetnosti Gradskog muzeja Sombor.

Milica Mrđa Kuzmanov, Kapija

Posetioci će moći da posete izložbu svakog radnog dana, osim ponedeljka, od 9 do 19 časova, a subotom i nedeljom od 9 do 13, uz sve mere propisane odlukama Kriznog štaba Sombor u cilju suzbijanja epidemije.

Peteris Sidars, In workshop

Izložba će biti otvorena do 18. decembra.

Otvorena manifestacija „Dani egipatske umetnosti”

Ambasador Egipta u Beogradu njegova ekselencija Amr el Guvejli otvorio je u Gradskom muzeju Sombor manifestaciju „Dani egipatske umetnosti” izložbom „Šapat doline Nila”, na kojoj su izložena 22 predmeta iz staroegipatske zbirke somborskog muzeja. Deo izložbenog programa su i izložbe fotografija staroegipatskog nakita, islamske umetnosti i kaligrafije, koje posetioci tokom naredne dve nedelje mogu pogledati u muzeju, od 30. oktobra do 15. novembra.

Otvaranje manifestacije

Na otvaranju manifestacije gradonačelnik Sombora Antonio Ratković, podelio je oduševljenje kulturom Egipta i zahvalio na poseti Ambasadoru Egipta koji je dragi gost Sombora, ali i prilici da u Somboru vidimo bogato nasleđe.

Detalji s izložbe

Na otvaranju se obratio i direktor Gradskog muzeja Sombor Peter Mraković: „Pre više od godinu dana naš muzej je bio deo izložbe u Muzeju afričke umetnosti u Beogradu. Naša zbirka bila je mali deo te izložbe, ali tada smo dogovorili da će ovi predmeti biti izloženi i u Somboru. Ali smo ovo predstavljanje egipatske umetnosti proširili i na druge izložbe i sadržaje.”

Otvaranje manifestacije

Prvog dana manifestacije nakon otvaranja, istoričar Nenad Marković održao je nadahnuto i veoma posećeno predavanje o Staroegipatskoj zbirci Gradskog muzeja Sombor, sa širim osvrtom na značaj amuleta i zbirke u savremenom trenutku.

Predavanje o Staroegipatskoj zbirci

Osim izložbe staroegipatske zbirke somborskog muzeja, deo manifestacije su i projekcije savremenog egipatskog filma (utorak, sreda, četvrtak i petak od 17 časova). Projekcije se održavaju u Galeriji savremene umetnosti.

Predavanje o Staroegipatskoj zbirci

Manifestaciju su podržali Grad Sombor, Ambasada Arapske Republike Egipat, Muzej afričke umetnosti u Beogradu i Gradski muzej Sombor.

Detalji s izložbe

Staroegipatska zbirka Gradskog muzeja Sombor poklon je Janoša Fernbaha iz 1899. godine kada je predmete darivao Istorijskom društvu Bačko–bodroške županije. Zbirku čini 16 amuleta, jedna minijaturna statua, niska od 211 perli, kozmetička posuda, posuda za šminku za oči i ušapti figurina sporne autentičnosti. Predmeti uglavnom pripadaju prvom milenijumu pre nove ere i prvim vekovima nove ere, najvećim delom su izrađeni od fajansa.

Detalji s izložbe

Ulaz je slobodan na sve programe.

Dani egipatske umetnosti

Manifestacija „Dani egipatske umetnosti” u Gradskom muzeju Sombor biće održana u periodu od 30. oktobra do 15. novembra 2020. godine. Otvaranje manifestacije sa prezentacijom egipatske kuhinje predviđeno je za 30. oktobar u 18 časova. Manifestaciju otvara njegova ekselencija Amr Alguvejli, ambasador Arapske Republike Egipat u Srbiji.

Pozivnica

Program manifestacije

Prostorije za povremene izložbe

Galerija savremene umetnosti


Manifestaciju su podržali Grad Sombor, Ambasada Arapske Republike Egipat u Srbiji, Muzej afričke umetnosti i Gradski muzej Sombor.

Sećanje na mr Mirka Sotina kroz prizmu dostignuća

Istorijsko odeljenje Gradskog muzeja Sombor je početkom septembra 2020. godine primilo poklon od gđe Planinke Sotin rođ. Majski iz Sombora, udovice znamenitog somborskog agronoma, naučnog i društvenog radnika druge polovine 20. veka. Gđa Sotin je poklonila Muzeju 36 predmeta vezanih za naučni i društveni angažman svog pokojnog supruga, čije je delovanje na polju razvoja poljoprivrede u Vojvodini dovelo do unapređenja procesa proizvodnje suncokreta, kukuruza i pšenice na vojvođanskim poljima.

Nagrade i priznanja mr Mirka Sotina

Mr Mirko Sotin je rođen u Somboru 1940. godine. Nakon završene somborske gimnazije uspešno je završio studije agronomije i postdiplomske studije na Poljoprivrednom fakultetu u Novom Sadu. Radni vek je započeo u ZZ „Stapar”, a nastavio u Poljoprivrednoj stanici „Agroinstitut” u Somboru, koja pod njegovim rukovođenjem izrasta u značajnu instituciju u oblasti poljoprivrede. Mr Mirko Sotin je 2003. godine proglašen za Viteza poljoprivrede.

Mr Mirko Sotin je bio učesnik brojnih agronomskih savetovanja, simpozijuma i konferencija i autor oko 140 naučnih radova i knjige „Unapređenje proizvodnje suncokreta” iz 2002. godine. Dobitnik Medalje rada 1971. godine i Ordena rada sa srebrnim vencem 1978. godine. Umro je u Somboru 2017. godine.

Istorijska zbirka je obogaćena odlikovanjima mr Sotina, diplomama, plaketama i zahvalnicama raznih društvenih organizacija i institucija, naučnim radovima i stručnom literaturom, kao i foto albumima sa različitih manifestacija, u kojima je aktivno učestvovao. Preuzeti poklon predstavlja izuzetno značajan doprinos istoriji somborske privrede u 20. veku.

Predstavnici CIK–a u Muzeju

Gosti somborskog muzeja bili su predstavnici Centralnog instituta za konzervaciju (CIK) iz Beograda, konzervatori Velјko Džigić i Danijela Jovanović. Tokom posete otpočeli smo rad na realizovanju ovogodišnjih projekata koji su sufinansirani od strane Ministarstva za kulturu i informisanje Republike Srbije.

U okviru posete dogovorena je buduća saradnja i učešće Gradskog muzeja Sombor u projektu Centralnog instituta za konzervaciju — Reorganizacija muzejskih depoa. Projekat Reorganizacija muzejskih depoa (RE–ORG Srbija) predstavlja višegodišnji projekat koji se na teorijski i praktičan način bavi problemima muzejskih depoa. Cilj radionice je sređivanje prostora depoa u skladu sa RE–ORG metodom koji su razvili ICROM i UNESCO, kroz poboljšanje pristupačnosti i olakšavanje korišćenja zbirki. Realizacija projekta planirana je za 2021. godinu, a na radionici bi učestvovali muzealci iz zemlje i regiona.

Dogovoreno održavanje Dana egipatske kulture

Njegova ekselencija Amr Alguvejl, ambasador Arapske Republike Egipat posetio je u subotu, 4. jula 2020. Gradski muzej Sombor. Kao rezultat njegove posete dogovoreno je održavanje letnjeg programa Dani egipatske kulture u Gradskom muzeju Sombor.

Povod za ovaj vid saradnje bila je izložba „Pod lupom — staroegipatske zbirke u muzejima u Srbiji” u okviru koje su bili izloženi predmeti iz egipatske zbirke arheološkog odeljenja našeg muzeja. Izložba je predstavila neke od najvrednijih i do tada retko (ili nikada) izlaganih predmeta iz staroegipatskih zbirki muzeja Srbije. Održana je tokom 2019. godine je u Muzeju afričke umetnosti u Beogradu a predstavlja rezultat saradnje 11 institucija. Izložba je priređena u znak obeležavanja 111 godina diplomatskih odnosa između Srbije i Egipta.

U duhu dobre volje, negujući uzajamno poštovanje i saradnju između dve zemlje, dogovoreno je održavanje Dana egipatske kulture u prostorijama Gradskog muzeja Sombor, krajem leta. Program bi obuhvatao izložbe koje daju pravi osvrt na sveprisutnu fascinaciju Egiptom i njegovom drevnom kulturom (nakit, kaligrafija i arhitektura).

Predavanje o civilizaciji u dolini Nila te tajnama koje krije egipatska zbirka Gradskog muzeja Sombor održaće istoričar Nenad Marković, jedan od autora izložbe „Pod lupom — staroegipatske zbirke u muzejima u Srbiji”. Veče bi bilo obogaćeno filmovima iz egipatske kinematografije i gastronomskim specijalitetima.

Amr Alguvejl i Peter Mraković

Prvi korak uspešne saradnje je privremeno ustupanje slike autorke Nagwa Ghorab pod nazivom „Egyptian Arabian horse” iz privatne kolekcije Njegove ekselencije Amr Alguvejlija, koju će uskoro biti prikazana posetiocima Gradskog muzeja Sombor.

Poseta iz Baje u okviru nastavka međumuzejske saradnje

Nastavljaju se dogovori i saradnja između Muzeja „Tir Ištvan” iz Baje i Gradskog muzeja Sombor. Prošle nedelje Gradski muzej, osim kolega iz Baje, posetila je Rozalia Preininger, većnica za spoljne poslove grada Baje, koja želi da podrži ovaj vid saradnje dva muzeja.

Obilazak stalne postavke Gradskog muzeja Sombor

Nastavak saradnje preciziran je u tri pravca, jedan u vezi zajedničkog projekta konzervacije Timpanona iz XIII veka, otkrivenog u Batmonoštoru (mađ. Bátmonostor-Pusztafalu), i njegovo čišćenje radi mogućnosti odlivanja replika i dalje prezentacije.

Obilazak stalne postavke Gradskog muzeja Sombor

U okviru radne posete kolege su upoznate sa zbirkama i predstavljena im je muzejska Stalna postavka. Razgovaralo se o mogućim IPA projektima u budućnosti kao o načinu zadovoljenja kulturnih potreba građana optimalnim korišćenjem kulturnog potencijala kojima raspolaže Gradski muzej Sombor.

Nastavak saradnje s Muzejom u Baji

Saradnja između Muzeja u Baji i Gradskog muzeja Sombor sa ciljem očuvanja kulturne baštine uz primenu evropskih standarda u muzeološkoj praksi nastavljena je u okviru današnje posete Muzeju „Tir Ištvan” u Baji, Republika Mađarska. Tema posete su mogućnosti dalje saradnje u različitim oblastima, o kojima su razgovarali direktori institucija kulture Zita Kovač (Zita N. Kovács) i Peter Mraković. U oblasti muzejske delatnosti, dogovorena je saradnja na pomoći oko srednjovekovnog dela izložbe stalne postavke muzeja u Baji, između arheologa Evelin Pap i Viktorije Uzelac. Tema koja se obrađuje su srednjovekovne građevine i nekropole otkrivene u Batmonoštoru (mađ. Bátmonostor-Pusztafalu), odnosno zaštita i prezentacija Timpanona iz XIII veka koju čuva Gradski muzej Sombor. Ovakvi radni sastanci i aktivnosti doprinose partnerstvu u implementaciji budućih evropskih projekata.

Obilazak otvorenih depoa u toku radova Muzeja u Baji

Praćenje radova na rekonstrukciji Pijace u „lancima”

Izvod iz Zakona o kulturnim dobrima

„Službeni glasnik RS”, br. 71/94, 52/11 — dr. zakon i 99/11 — dr. zakon

Član 2 — Kulturna dobra su stvari i tvorevine materijalne i duhovne kulture od opšteg interesa koje uživaju posebnu zaštitu utvrđenu ovim zakonom. Kulturna dobra, u zavisnosti od fizičkih, umetničkih, kulturnih i istorijskih svojstava, jesu: spomenici kulture, prostorne kulturno–istorijske celine, arheološka nalazišta i znamenita mesta — nepokretna kulturna dobra; umetničko–istorijska dela, arhivska građa, filmska građa i stara i retka knjiga — pokretna kulturna dobra. Kulturna dobra, u zavisnosti od svog značaja, razvrstavaju se u kategorije: kulturna dobra, kulturna dobra od velikog značaja i kulturna dobra od izuzetnog značaja.

Član 12 — Dobro koje uživa prethodnu zaštitu, a nalazi se u zemlji ili vodi, ili je izvađeno iz zemlje ili vode, u državnoj je svojini.

Član 27 — Prethodnu zaštitu na osnovu ovog zakona uživaju:
1) nekropole i lokaliteti s arheološkim, istorijskim, etnološkim ili pirodnjačkim sadržajem; stara jezgra gradova i naselja; graditeljski objekti, celine i delovi graditeljskih objekata s istorijskim ili arhitektonskim vrednostima; spomenici i spomen obeležja posvećeni značajnim događajima i ličnostima; kuće u kojima su rođene ili su u njima radile zaslužne i istaknute ličnosti zajedno sa stvarima koje su im pripadale; zgrade i mesta u prirodi vezani za značajne istorijske događaje;

3. Ustanove zaštite po vrstama kulturnih dobara

Član 74 — Zavod za zaštitu spomenika kulture vrši delatnost zaštite spomenika kulture, prostornih kulturno–istorijskih celina, arheoloških nalazišta i znamenitih mesta.
Muzej vrši delatnost zaštite umetničko–istorijskih dela.
Zakon o kulturnim dobrima jasno određuje koje su sve obaveze investitora vezane za arheološka istraživanja i njihovo finansiranje.

Član 109 — Ako se u toku izvođenja građevinskih i drugih radova naiđe na arheološka nalazišta ili arheološke predmete, izvođač radova je dužan da odmah, bez odlaganja prekine radove i obavesti nadležni zavod za zaštitu spomenika kulture i da preduzme mere da se nalaz ne uništi i ne ošteti i da se sačuva na mestu i u položaju u kome je otkriven.
Ako postoji neposredna opasnost oštećenja arheološkog nalazišta ili predmeta, nadležni zavod za zaštitu spomenika kulture privremeno će obustaviti radove dok se na osnovu ovog zakona ne utvrdi da li je odnosna nepokretnost ili stvar kulturno dobro ili nije.
Ako nadležni zavod za zaštitu spomenika kulture ne obustavi radove, radove će obustaviti Republički zavod za zaštitu spomenika kulture.


Raspolažemo sa malim broj pouzdanih arheoloških podataka koji svedoče o srednjovekovnom naselju koje se nalazilo na današnjem mestu grada Sombora. Ističemo da za period ranog i punog srednjeg veka postoji neznatan broj evidentiranih nalaza. Period kasnog srednjeg veka, nakon turskih osvajanja (1541—1687) i period Novog veka (XVIII—XX vek) dokumentovan je kartografski, istoriografski i kroz pojedinačne arheološke nalaze iz grobnih celina ili iz građevinskih slojeva.

Zaštitna arheološka iskopavanja, vršena su samo na nekropolama (pronađenim van „Venca”), dok sistematska iskopavanja unutar zaštićenog jezgra, nikada nisu vršena. Bilo je za očekivati da se u okviru zaštićenog istorijskog jezgra prilikom savremenih radova naiđe na tragove prethodnih naseljavanja. Još je Pavle Velenrajter, arheolog Gradskog muzeja Sombor, u svom pisanom izveštaju od juna 1970. godine (muzejska dokumentacija) naveo da je prilikom zemljanih radova na Pijaci otkriveno 4 ili 5 grobova bez priloga, bez grobne konstrukcije uz rasute fragmente keramike.

Gradski muzej Sombor je interventno reagovao na radove u okviru projekta rekonstrukcije Pijace u „lancima” u periodu od 18. do 23. maja 2020. Arheološka ekipa je pratila i dokumentovala nalaze u već iskopanim rovovima za postavljanje instalacija radi utvrđivanja postojećeg stanja i zaštite potencijalnih arheoloških objekata i kulturnih slojeva. Lokalitet se prostire na potezu katastarskih parcela broj 3928, 3929/1 i 5877, koje se vode u okviru prostorno–kulturno istorijske celine „Istorijsko jezgro Sombora — Venac” („Službeni list APV” broj 25/91) koja je zaštićeno kulturno dobro od velikog značaja za Republiku Srbiju).

Na prostoru potesa koji je zahvaćen radovima na rekonstrukciji Pijace u „lancima” konstatovan je ruševinski sloj (zone sa ostacima građevinskog materijala — cigla, opeka, šut, malter i kamen). Ovaj građevinski materijal vidljiv je duž cele parcele a upravo takve vrste nalaza ukazuju na postojanje arheoloških slojeva.

Tokom postavljanja rovova za instalacije naišlo se na nepokretne arheološke ostatke iz perioda Novog veka (XVIII—XIX vek), koji najverovatnije predstavljaju pomoćne objekte zidane za potrebe crkve. U neposrednoj blizini Plebanije otkrivena je najbolje očuvana temeljna stopa pomoćnog objekta (širina temeljne stope 71 cm, očuvani deo imao je 7 redova zidanih krečnim malterom) zidana od cigle velikog formata (31×15 cm, debljina 6,5 cm – signirana latiničnim slovima R.K.I., odnosno 32×16 cm, debljina 8,5 cm, signirana latiničnim slovima E.I.), i opekama bez oznaka koje takođe odgovaraju ovim dimenzijama. Od pokretnog arheološkog materijala konstatovani su fragmenti gleđosane stone keramike, nekoliko fragmenata krčaga dobrog kvaliteta, više sitnih komada tankog stakla uz nekoliko fragmentovanih ljudskih kostiju.

Temeljna stopa objekta iz 18. veka — pogled sa istoka Temeljna stopa objekta iz 18. veka

Na prostoru unutar Venca koji je zahvaćen radovima sanacije pijace 2020, odnosno onim delom koji se nalazi u neposrednoj blizini sadašnjeg objekta Mlečne pijace, koji je naslonjen na severni zid crkve Sv. Trojstva, iskopan je građevinski rov u dužini od oko 75 m, širine oko 50 cm, koji je presekao nekoliko nivoa nivelacije. Na dva mesta su prokopane površine za šahtove u okviru kojih je pronalažen sekundarni šut i sloj većih opeka zalivenih u glinovitu zemlju. Tragovi opeka protežu se duž rovova u proslojcima i pomešani su tamnomrkom zemljom, nastali prilikom nivelacije vodenih jarkova oko crkve Svetog Trojstva i postavljanja naknadnih atmosferskih zidanih kanala. U jednom od šahtova stratigrafski je situacija dozvoljavala da se isprate slojevi sa nekoliko redova tanje opeke manjih dimenzija konstatovanih na relativnoj dubini od oko 80 cm od površine, koji su bili urušeni u tamnomrku zemlju.

Zona naslojavanja Zona naslojavanja — južni profil u šahtu Zona naslojavanja

Gradski muzej Sombor ni do pisanja ovog saopštenja nije imao uvid u projektnu dokumentaciju koja mora da sadrži Uslove za rekonstrukciju Pijace u „lancima” izdatu od strane Pokrajinskog zavoda za zaštitu spomenika kulture.

Nakon sagledavanja stanja i uvida u nalaze, stručna služba Pokrajinskog zavoda za zaštitu spomenika kulture je dana 22. maja 2020. godine u zaključku donela sledeće: Ukoliko se u toku izvođenja građevinskih radova naiđe na arheološke nalaze Izvođač je dužan da odmah i bez odlaganja, prekine radove i obavesti predstavnike Gradskog muzeja Sombor. Konstatujemo da se ni Investitor ni Izvođač radova nisu pridržavali navedene mere niti dogovora o tačnim pozicijama i dubinama instalacionih rovova.

Nastavljeni radovi bez prisustva arheologa Nastavljeni radovi bez prisustva arheologa

Potpuno slobodna i naučno besmislena rekonstrukcija događaja bez konsultovanja sa nadležnim institucijama dovode do senzacionalističkog tumačenja i pristupa veoma važnim i značajnim elementima društva kao što je i kulturna baština. Senzacionalizam, kao i nepoštovanje zakona u jednakoj meri utiču na urušavanje značaja bogatog kulturnog nasleđa našeg grada i stopiraju mogućnost daljih istraživanja.

Zato apelujemo da se izbegavaju taktike poput objavlјivanja neproverenih, nepotpunih i „intrigantnih” informacija kao i predstavlјanje samo jedne strane nekog od aktuelnih pitanja uz izostavlјanje konteksta, u ovom slučaju arheološkog konteksta. Molimo sve zainteresovane za ovu temu da se ne preteruje u opisima određenih događaja i ne donose paušalne zaklјučke zarad provociranja reakcije javnosti (lažno buđenje svesti i emocija lokalne javnosti i osećanja pripadnosti gradu) te povećanja čitanosti ili sticanja profita.

Zbog, slobodno možemo reći, pogrešnih koraka nadležnih organa učinjenih tokom čitavog procesa sprovođenja projekta na rekonstrukciji Pijace u „lancima” (započete tokom vanrednog stanja) Gradski muzej Sombor nije dobio jedinstvenu priliku da obavi istraživanja zaštitnog karaktera u delu grada koji je zaštićeno kulturno dobro od velikog značaja U skladu sa tim ovaj izveštaj završavamo rečima nastavnika i saradnika Odeljenja za arheologiju Filozofskog fakulteta u Beogradu:

„Izražavamo ozbiljnu zabrinutost da sistematsko nipodaštavanje našeg stručnog znanja od strane državnih institucija i medija vodi u dalje ozbiljno ugrožavanje kulturne baštine Srbije, koja je dragoceno i neobnovljivo dobro od najvišeg opšteg značaja” (19. decembra 2019, „Lični stav”, „Danas”)

Peter Mraković, direktor Gradskog muzeja Sombor
Anđelka Putica, viši kustos arheolog
Viktorija Uzelac, kustos arheolog